Op donderdag 19 maart kwamen vertegenwoordigers van toonaangevende maakbedrijven, kennisinstellingen en de provincie Noord-Brabant samen voor het Captains’ Dinner rond het Circular Business Program Semicon (CBPS). Tijdens het diner bij restaurant De Luytervelde in Eindhoven stonden samenwerking en leiderschap in de circulaire transitie van de semicon sector centraal.
Tijdens het diner gingen bestuurders en innovators uit het ecosysteem, die deel uitmaken van de Innovatiecoalitie Circular Semicon (IC CS), met elkaar in gesprek over hun rol in deze transitie en over de bijdrage van hun organisaties aan een toekomstbestendige sector. Gedeputeerde Martijn van Gruijthuijsen nam deel aan het diner om het belang van het CBPS te benadrukken en de verbindende rol van de provincie Noord-Brabant hierin toe te lichten. Ook Gedeputeerde Erwin Hoogland van de provincie Overijssel sloot aan om meer te horen over de ontwikkelingen rondom dit programma, om zodoende het gedachtengoed hierachter in de eigen regio onder de aandacht te kunnen brengen.
Van plan naar uitvoering
Het CBPS is de basis voor de circulaire transitie, waarin de gezamenlijke ambities, doelen en aanpak voor circulariteit in de semiconsector zijn vastgelegd. Brainport Industries liet dit programma samen met de provincie Noord-Brabant ontwikkelen op basis van een verkenning door de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) en ImpactX. Het programma sluit nauw aan op de behoeften van bedrijven in het semicon-ecosysteem en kreeg al vroeg brede steun vanuit de sector.
Met het CBPS schaalt de Nederlandse semicon equipmentketen op naar circulair produceren. Het innovatieprogramma is een one-stop-shop waarin partners samen experimenteren, investeren en implementeren. Zo versnelt het de transitie, versterkt het de internationale positie van de Nederlandse semiconsector en draagt het bij aan het Europees technologisch en economisch verdienvermogen.
Waldo Maaskant, strateeg en verantwoordelijk voor de programmalijnen Circulaire Maakindustrie en Groene Chemie bij Provincie Noord-Brabant: “De maakindustrie is een grote én belangrijke sector in Brabant. Vanuit onze programmalijn Circulaire Maakindustrie startten we eerder al verschillende projecten die lieten zien dat samenwerken op dit gebied kansrijk is en business oplevert. Dat leidde tot het CBPS en de Innovatiecoalitie Circular Semicon (IC CS), die het CBPS in de praktijk brengt. Doordat bedrijven elkaar kennen via het Brainport Industries-netwerk en dit netwerk de samenwerking actief ondersteunt, konden we snel projecten opstarten. Als provincie spelen wij hierbij een rol als verbinder, aanjager en ondersteunen we financieel.”
Innovatiecoalitie Circular Semicon (IC CS)
Binnen IC CS werken semicon toeleverbedrijven samen met toonaangevende OEM’s zoals ASML en kennisinstellingen aan de uitvoering van het CBPS. De provincie Noord-Brabant gaf onlangs goedkeuring voor deze meerjarige strategische samenwerking.
Naast de initiatiefnemers Brainport Industries, provincie Noord-Brabant, ImpactX en de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) zetten bedrijven als ASML, VDL ETG, Prodrive Technologies, Neways, KMWE, ERIKS, HQ Pack, Meilink en Aalberts Advanced Mechatronics hun kennis, ervaring en financiële middelen in. Ook kennispartners zoals TNO, TU/e, Eindhoven Engine en Fontys leveren onderzoek en expertise.
Maaskant: “De IC CS staat niet op zichzelf. In Brabant bestaan meerdere Innovatiecoalities (IC’s) op verschillende thema’s, zoals waterstof, dunnefilm solartechnologie en cybersecurity. Het is een sterke manier om bedrijven, kennisinstellingen en overheden samen te laten innoveren.”
Zes eerste projecten
ImpactX vervult binnen de coalitie de rol van onafhankelijk ketenregisseur en werkt in nauwe samenwerking met Brainport Industries aan de uitvoering van het programma.
Jeroen van Olffen, programmamanager CBPS bij ImpactX: “Wij organiseren de samenwerking zodat losse projecten samen een ketenbrede transitie vormen. Circulariteit vraagt om keuzes in ontwerp, data, processen en samenwerking. Geen enkele partij kan dat alleen organiseren. Juist daarom is een coalitieaanpak nodig.”
De zes eerste projecten maken de circulaire ambitie concreet in verschillende delen van de keten, van herbruikbaarheid en reparatie tot data en toepasbare werkwijzen. Zo komt er een triage- en demontagecentrum waar bedrijven machineonderdelen kunnen onderzoeken en herstellen. Daarnaast ontwikkelen partners een digitale tool die inzicht geeft in welke onderdelen herbruikbaar zijn. Ook werken zij aan hulpmiddelen en methodes die bedrijven helpen om circulair werken eenvoudiger toe te passen, zoals circulair ontwerpen en circulaire waardecreatie en businessmodellen.
Van Olffen: “De zes projecten vormen de eerste concrete stap in een meerjarige transitie richting circulair produceren in de semicon sector. Onze focus ligt nu op sterke uitvoering én op het verbinden van de lessen tussen projecten. Zo bouwen we niet alleen aan resultaten per project, maar aan een coalitie die kan opschalen en blijvend relevant is voor de sector.”
Belang voor de sector
Met het CBPS en de IC CS zet de sector een belangrijke stap in het versterken van de samenwerking binnen de keten en het versnellen van circulair werken.
John Blankendaal, managing director Brainport Industries: “De kracht van de Brainport-regio zit in het ecosysteem rondom bedrijven als ASML. Het zijn juist de gespecialiseerde toeleveranciers, kennisinstellingen en partners in de keten die samen met OEM’s de innovatiekracht van deze sector mogelijk maken. Met de Innovatiecoalitie Circular Semicon bundelen we die kracht om ook op het gebied van circulariteit stappen te zetten. Door samen te werken aan hergebruik, reparatie en circulair ontwerp bouwen we aan een toekomstbestendige en duurzame semiconketen.”
Ook vanuit het OEM-perspectief wordt het belang van samenwerking binnen de keten erkend. Nestor Coronado Palma, Senior Business Partner Circular Economy bij ASML: “Voor ASML is circulariteit geen losstaand duurzaamheidsinitiatief, maar een strategische noodzaak voor de toekomst van onze sector. Het CBPS en de IC CS brengen OEM’s, toeleveranciers, kennisinstellingen en overheden samen om structurele knelpunten in de keten gezamenlijk aan te pakken. Juist door samen te werken aan hergebruik, levensduurverlenging en reparatie van hoogwaardige onderdelen, kunnen we circulariteit opschalen van pilots naar industriële toepassing. Deze aftrap laat zien dat het ecosysteem klaar is om van ambitie naar uitvoering te gaan.”
Interesse om aan te sluiten?
Het Circular Business Program Semicon wil verder groeien. Door meer OEM’s en toeleveranciers te laten aansluiten, bouwt het ecosysteem samen aan een sterke en circulaire waardeketen voor de semiconindustrie. Interesse om aan te sluiten? Neem dan contact op via Jeroen van Olffen, programmamanager CBPS bij ImpactX (jeroen@impactx.nl).
